Bidprentje van Hermanus Bos *1900 – †1978, pastoor van Soerendonk

Hermanus Anthonie Gerardus Bos werd te Weert geboren op 2 november 1900 als zoon van Cornelis Bos en Johanna Stolker. Het echtpaar Bos-Stolker was afkomstig van Utrecht, daar trouwden zij in september 1898. Cornelis Bos woonde voor zijn huwelijk in Budel; daar staat hij namelijk als opzichter ingeschreven in het verblijfregister van werklieden van de zinkfabriek 1890-1899. Na hun huwelijk vestigt het echtpaar Bos-Stolker zich in Weert. Daar wordt in 1899 een dochtertje geboren dat een maand later helaas komt te overlijden. Op 2 november 1900 wordt zoon Hermanus geboren. Hij blijft enig kind.

Hermanus Bos kiest voor het priesterschap en wordt gewijd in 1927. Daarna is hij op diverse plaatsen kapelaan, tot hij in 1941 pastoor wordt in Hurwenen. In 1948 volgt zijn pastoorsbenoeming te Soerendonk als opvolger van pastoor Th. de Visser. Pastoor Bos was een groot Maria-vereerder. De Mariabedevaart naar Kevelaer vierde hoogtij. Op zijn initiatief kwam in 1955 het Mariabeeld op Cranendonck tot stand. Dit beeld is vervaardigd door Karel Lücker uit Roermond. Het beeld werd op 29 mei 1955 onthuld door burgemeester Rob van Schaik en ingezegend door pastoor Hermanus Bos.

Pastoor Bos deed ook jaarlijks een beroep op de goedgeefsheid van zijn parochianen om het huis des Heren te verfraaien; dat deed hij met de actie ‘Zet Christus in het goud’.

Hij ging na 22 jaar in 1970 met emeritaat en werd opgevolgd door pastoor Jan Bakker. Hij verhuisde naar Heerlen. Daar is hij op 17 juli 1978 op 77-jarige leeftijd overleden. Hij werd in Soerendonk begraven.

Gebroeders Emile en Lucien Dor Oprichters van de zinkfabriek en stichters van Dorplein

Luciën Dor (Ampsin, 1862 – Ukkel, 1942) begon in 1885 als civiel ingenieur en werd vervolgens directeur van een kolenmijn, een glasfabriek, plaatwalserij, een glasfabriek en een fabriek voor vuurvaste producten. Hij trouwde in 1889 met Angéle Fallon en ze kregen negen kinderen. , Lucien  was medeoprichter van de eerste en enige zinkfabriek in Nederland. Drie van zijn kinderen: André, François, en Lucien, hebben in de Budelse fabriek gewerkt.
Emile Dor (Ampsin, 1863 – Luik, 1941) was civiel ingenieur. Hij begon zijn loopbaan bij de zinkfabriek in Auby in Frankrijk. Omdat zijn baas niks zag in Emile’s patenten keerde hij terug naar België en toen hij later gekluisterd was aan een lang ziekbed, bedacht hij nieuwe methoden om zink te maken. De nieuwe oven noemde hij naar zijn vrouw Dor-Delattre oven, want hij was inmiddels getrouwd met Claire Delattre. Hij was medeoprichter van de zinkfabriek in Budel-Dorplein en oprichter van de zinkfabriek te Rotem (België)  in 1911. Twee dochters van Emile trouwden met twee broers van de familie Thillaye du Boullay, die een belangrijke rol in de zinkfabriek te Rotem hebben gespeeld. Het dorp Budel-Dorplein werd volgens zijn plannen gebouwd.

In 1892 stichtten de broers Luciën en Emile Dor en François Sepulchre (getrouwd met Jeanne Dor) de “Société Anonyme des Zincs de la Campine” (het was dus geen familiebedrijf maar een Naamloze Vennootschap). Ze kochten 700 ha. grond in het zuidoosten van Budel. Het gebied bestond uit heide en vennen. Hier bouwden ze in rap tempo de zinkfabriek en tevens een dorp voor de in eerste instantie Waalse fabrieksarbeiders. In 1893 werd de naam Dorplein officieel vastgelegd. Emile Dor ontwierp het “Projet de Dorplein”. Het werd een dorp met veel kenmerken van de Waalse architectuur. De fabriek zorgde voor huizen en alle voorzieningen voor de fabrieksarbeiders. Luciën richtte zich vooral op de zinkfabriek en de productie van zink. Een straat in Dorplein werd vernoemd naar François Sepulchre: Sepulchrestraat

Bronnen: www.historiekzm.nl
https://nl.wikipedia.org/wiki/Dor_(familie)
Foto’s: Rein Reuter (www.historiekzm.nl)
Bekijk ook: Van Heide naar Dorplein (Een kadastrale tijdreis van 1832 tot 1970) over het ontstaan en de groei van Dorplein:

Natuurwandeling ‘De Luysen’

Op zondag 18 augustus gaan de natuurvrienden van heemkundekring “De Baronie van Cranendonck” wandelen.
Vertrek zoals elke derde zondag van de maand om 9u30 vanaf de parkeerplaats Blokker bij Schepenhuis te Budel. Iedereen is van harte welkom.

Zondag 18 augustus 09:30 – 12:30

De Luysen is een natuurgebied in de Belgische gemeente Bocholt, dat bestaat uit een complex van visvijvers van 40 ha, en aansluitend een moerassig bosgebied. De vijvers worden gevoed door de Abeek.

Cecil Deller (94) één van de laatste bevrijders van Cranendonck op bezoek

Cecil Deller foto Geert Stevens, Achel

Op vrijdag 20 september om 16.30 uur zal tijdens een ceremonie bij het Schepenhuis in Budel een van de laatst levende veteranen van het 1ste bataljon Suffolkregiment aanwezig zijn. Hij heeft de verovering en bevrijding van de gemeente Budel als jong soldaat meegemaakt.

Van Normandië tot Palestina
Cecil Deller (94) uit het Britse Huntingdon, bij Cambridge, was amper 19 jaar toen hij getuige was van de landing op Sword Beach tijdens D-Day op 6 juni 1944. Na maanden strijd in Frankrijk kreeg het bataljon op 17 september 1944 het bevel om twee dagen later, op 19 september 1944, het kanaal bij St.-Huibrechts-Lille (B) over te steken en aan te vallen. De operatie Market Garden was nog geheim maar de opdracht lag vast: zo snel mogelijk Hamont, Budel en Weert bevrijden. Dat ze daarin geslaagd zijn blijft permanent gegrift in het geheugen van de nu 94-jarige Cecil Deller. De oorlog was helaas nog niet ten einde. Na de bevrijding van Nederland en Duitsland, waarbij Ceciel Deller vele kameraden verloor, vertrok zijn bataljon naar Palestina waar hij tot 1946 verbleef. Hij draagt al 75 jaar een gebroken beeldje van een hondje bij zich. Voor hem een geluksbrenger die hij al sinds zijn landing in Normandië in juni 1944 op zak heeft.

Ceremonie en boek
Bij de ceremonie zullen ook door vertegenwoordigers van de Britse associaties van het Lincolnshire regiment, het Suffolk regiment, the Household Cavalry en waarschijnlijk ook vanuit King’s Own Scottisch Borders kransen worden gelegd. De bijzondere bijeenkomst is mogelijk gemaakt door de samenwerking tussen negen Heemkundige verenigingen uit België en onze eigen Heemkundekring “De Baronie van Cranendonck”. Daarnaast is er de samenwerking met de Stichting Herdenking Bevrijding Cranendonck waarin naast de Wapenbroeders ook de gemeente Cranendonck is vertegenwoordigd. Uit de samenwerking is ook het boek ‘Eindelijk bevrijd’ tot stand gekomen. Dit boek zal worden gepresenteerd tijdens de ceremonie en ligt vanaf 20 september te koop bij de VVV-Cranendonck a €7,50. U bent van harte welkom op vrijdag 20 september a.s. om 16.30 uur op de Markt in Budel.

Historische vliegtuigen boven Budel

Foto: René Vos

In het bevrijdingsweekend, het weekend van 20, 21 en 22 september 2019, vliegen er op zondag 22 september om 15.00 uur 5 historische vliegtuigen over het centrum van Budel. Dit in het kader van 75 jaar bevrijding. De volgende vliegtuigen zullen met hun indrukwekkende zware motoren over-vliegen: AT-16 ‘Harvard’ (2 toestellen), Beechcraft D18S Bommenwerper, Spitfire Mk.IX en een C-47 Dakota transporttoestel. Op die middag (22 september a.s.) kunt u gelijktijdig ook deelnemen aan een belevingstocht Cranendonck 1940-1945, die georganiseerd wordt door de Stichting Herdenking Bevrijding Cranendonck, in samenwerking met de Wapenbroeders en de gemeente Cranendonck. U bent getuige van een 20-tal ‘oorlogssituaties’, activiteiten uit de Tweede Wereldoorlog die levensecht door 60 acteurs en figuranten nagespeeld worden. Dit met als centraal thema ‘Soldaat van Cranendonck’. U neemt zelf actief deel, van mobilisatie in 1940 tot de bevrijding op 20 september 1944. De start van de belevingstocht is bij het Schepenhuis aan de markt in Budel. U kunt starten vanaf 13.00 uur. De gehele tocht duurt ongeveer anderhalf uur. De belevingstocht stopt om 18:00 uur. Het verzoek is dan ook om op tijd te starten. Dit voor Cranendonck unieke evenement mag u niet missen vandaar dat jong en oud hiervoor is uitgenodigd. Entree bedraagt € 3,-. Na afloop kunt u op het Marktplein nog uitvoering in gesprek gaan met Wapenbroeders en veteranen. Voor meer informatie zie de website van VVV Cranendonck, 75 jaar herdenking bevrijding Cranendonck of de website van Wapenbroeders/afdeling Cranendonck.

Molen Zeldenrust Budel

Burg. Van Houtstraat 60 6021AW Budel

Rijksmonument: 11262
Bouwjaar: 1869 /1899
Beltmolen

Molen Zeldenrust 150 jaar (1869-2019)

Dit jaar is het precies 150 jaar geleden dat de molen ‘Zeldenrust’ werd gebouwd.

Samen met de twee andere Budelse molens  (‘Nooit Gedagt’ en ‘Janzona’) is ze een sieraad voor het dorp. Haar machtige wieken draaien nog dagelijks door het luchtruim..

De molen van 1869
De eerste eigenaar was Sjang Rooymans 1869-1899. Hij had al jarenlang ervaring in het bemalen van een molen. In 1869 besloot hij om zelf een molen te bouwen in de ‘Kuipershoek’ op de hoek van de Buulderbossche straat.
Hij woonde tegenover de molen en hield er ook nog een café-biljart, een doel voor de handboog, een beugelbaan en een kegelbaan. Het was een trefpunt voor jong en oud. Dit café had hij hier al in 1863. (het is onlangs verbouwd tot woningen, maar de gevel is behouden)
De molen werd gebouwd als koren- en schorsmolen, zoals later ook uit de vele advertenties blijkt. Het graan werd gemalen voor mens en vee en de schors (van vooral eikenbomen) voor de plaatselijke leerlooierijen. Doordat de leerlooierijen echter steeds meer gebruik gingen maken van chemische middelen is dit deel van het gemaal na de eeuwwisseling verdwenen. De molenstenen zijn nu niet meer aanwezig, alhoewel men nu nog altijd de plaats kan aanwijzen waar ze gelegen hebben.

De huidige molenaar Edie Kees vraagt zich nog steeds af wat voor soort molen Sjang in 1869 heeft willen bouwen. Het is uiteindelijk een ronde stenen beltmolen geworden. De toren is van baksteen en om de toren was een aarden wal aangebracht om de wieken en het kruiwerk te bedienen. Deze aarden wal, de zogenaamde belt, is in gedeeltes afgegraven, het laatste gedeelte in 1966. De aarden wal is nu geheel vervangen door pakhuis. Nu worden de wieken en het kruiwerk vanaf het pakhuis bediend. Edie is echter van mening dat Sjang Rooymans een hogere molen heeft willen bouwen, maar dat dat om de een of andere reden niet door is gegaan. Op driekwart hoogte namelijk heeft de molentoren ineens een intrekking, waardoor het lijkt alsof hij een deuk heeft. Bovendien heeft men vanaf de intrekking een kleinere steengrootte gebruikt. Een andere aanwijzing zou kunnen zijn dat de tweede zolder ongeveer 1.20 meter boven het dak van het pakhuis ligt. Deze tweede zolder heeft oorspronkelijk voor de brand in 1898 nog 40 cm hoger gelegen. Vanuit deze zolder wordt met trappen het dak van het pakhuis bereikt. Kortom, het blijft een hypothese dat Sjang Rooymans in eerste instantie een hogere molen heeft willen bouwen, maar de aangegeven feiten wijzen in die richting.
Lees het hele verhaal….

Bidprentje Huub Scholten 1927-1949 Oorlogsslachtoffer

Huub Scholten werd te Budel geboren op 1 september 1927 als zoon van Harrie Scholten en Drika Slenders. Het gezin telde acht kinderen;  vier jongens en vier meisjes.  Huub was het jongste kind. Het gezin woonde in een boerderij op de hoek van de Dorpsstraat en de Nieuwstraat. Vader Scholten begon hier een kleine drankenhandel en een zaadhandel. In 1933 werd de boerderij afgebroken en werd onder architectuur van Louis Neeskens een nieuw huis/winkelpand gebouwd. Huis en handel werden door zoon Nic Scholten overgenomen en later door diens zoon Paul.

Huub Scholten werd in 1948 als dienstplichtige opgeroepen en moest met zijn bataljon in 1949 naar Nederlands-Indië. Met het troepentransportschip ‘de Volendam’ kwam hij in april 1949 aan in Semarang. Na aankomst werd hij ziek, hij bleek te lijden aan malaria. Toen hij weer hersteld was, ging hij op 3 juli 1949 met zijn compagnie op patrouille. De mannen werden beschoten en drie van hen liepen zware verwondingen op. Tijdens het transport naar Wonosobo waren twee gewonden overleden, één van hen was Huub Scholten. Hij was pas 21 jaar.

Huub werd begraven op het Militaire Ereveld Pandu in Bandung op West-Java in Indonesië.

In 1965 werd in Budel een straat naar hem vernoemd, de Hub. Scholtenstraat.
Lees verder…

75 jaar Herdenking Bevrijding Cranendonck

In het weekend van 20 tot en met 22 september a.s. staan we stil bij het feit dat 75 jaar geleden de gemeenten Budel en Maarheeze (nu Cranendonck) werden bevrijd. Hiervoor staan er enkele bijzondere activiteiten op het programma. Al enkele maanden zijn de Stichting Herdenking Bevrijding Cranendonck, de Wapenbroeders en de gemeente Cranendonck in touw om er samen een memorabel en soms spectaculair programma van te maken. In hoofdlijnen ziet dit er er als volgt uit:

• vrijdag 20 september 16.30 uur: onthulling informatieplaquette ‘Sporen uit het Verleden’ op de Markt in Budel. Dit in aanwezigheid van Britse veteranen, Burgemeester en Wethouders en vele genodigden. Tijdens de ceremonie zal stil worden gestaan bij de oorlogsslachtoffers. Tevens zullen het boek ‘Eindelijk Bevrijd’ (gemaakt in samenwerking met onder meer onze heemkundekring) en de eerste ‘Fietsbelevingsroute’ langs de Cranendonckse oorlogsmonumenten worden gepresenteerd.

• zaterdag 21 september 11.45 uur: start van de jaarlijkse Fakkelestafette Cranendonck. Lopersgroep ‘de Bergrunners’ zal het ‘bevrijdingsvuur’ vergezeld door schoolkinderen, Wapenbroeders, Burgemeester en Wethouders, legervoertuigen en motoren langs de Cranendonckse oorlogsmonumenten brengen. Om 19.00 uur zal het ‘bevrijdingsvuur’ worden binnengebracht in de kerk O.L.V. Visitatie. Waarna de herdenkingsdienst voor Cranendonckse- en Limburgse veteranen aanvangt.

• zondag 22 september 13.00 uur-18.00 uur: belevingstocht met als thema ‘Soldaat van Cranendonck’. In deze belevingstocht worden met zo’n 20-tal oorlogssituaties de oorlogsjaren 1940-1945 nagespeeld in het centrum van Budel. Het waargebeurde verhaal van Thieu Vonken (Engelandvaarder uit Budel) staat hierin centraal. Om 15.00 uur zullen enkele oorlogsvliegtuigen en een bommenwerper over de Markt in Budel vliegen.

Tot slot wijzen wij u op het feit dat u ook ‘Vriend van de Stichting Herdenking Bevrijding Cranendonck’ kunt worden. Uw bijdrage en ondersteuning maakt de jaarlijkse activiteiten mogelijk, waaronder bijvoorbeeld het schoolprogramma.

Voor vragen kunt u contact opnemen met René Vos  (programma) renevos1@chello.nl of (sponsoring) Jan Scheepers  sterrenboog@online.nl.In de aankomende maanden zult u regelmatig op de hoogte worden gehouden via de lokale en regionale pers. Ook via Facebook: Soldaat van Cranendonck en Fakkelestafette Cranendonck kunt u ons vinden. Noteer het in uw agenda want u bent hiervoor van harte uitgenodigd.

Volg ons ook op Facebook, Instagram of Twitter

Natuurwandeling Grote Heideroute Achel

Op zondag 21 juli gaan de natuurvrienden van heemkundekring “De Baronie van Cranendonck” wandelen.
Vertrek zoals elke derde zondag van de maand om 9u30 vanaf de parkeerplaats Blokker bij Schepenhuis te Budel. Iedereen is van harte welkom.